KONWENCJA ATUTOWA

KONWENCJA ATUTOWA

     Konwencja atutowa jest jednym z podstawowych instrumentów licytacji szlemikowej. Po sprawdzeniu asów, bądź wartości, sprawdzenie jakości atutów powinno być kolejnym kryterium oceny opłacalności licytacji szlemika bądź szlema.
     Można wykazać, że przy 8 atutach i braku jednego asa licytacja szlemika jest nieopłacalna - rzadko będzie on stricte 50% (przy takich szansach jeszcze można go licytować), najczęściej poza trafieniem damy atu jeszcze coś, mniej lub bardziej prawdopodobnego, typu podział atutów 3-2 bądź bocznego koloru w jakiś sprzyjający sposób, będzie musiało się udać. Przy 9 atutach szanse realizacji szlemika znacząco wzrastają, natomiast szanse realizacji szlema na 9 atutach bez damy dają ujemną wartość oczekiwaną rezultatu i należy unikać licytacji takich kontraktów.
     W drodze do szlemika posiadanie bądź brak damy atu można sprawdzić jedynie w bardzo specyficznych sytuacjach, bądź przy stosowaniu specjalnych ustaleń, takich, jak wskazywanie po Blackwoodzie przy dwóch asach (wartościach) obecności damy atutuowej. W dążeniu do wielkiego szlema, sprawdzenie jakości atutów winno być nieodzownym krokiem. Służy temu konwencja atutowa.
     Konwencja atutowa po raz pierwszy została opisana przez Josephine Culbertson w artykule w "Bridge World" w 1936 roku pod nazwą "Grand Slam Force", a w Europie przyjęła się pod nazwą "Josephine", pochodzącą od imienia autorki. W swojej klasycznej wersji sprowadzała się do tego, że zalicytowanie w trakcie licytacji szlemikowej 5BA było pytaniem o jakość koloru uzgodnionego. Odpowiadający na pytanie 5BA z dwoma z trzech najstarszych honorów w kolorze uzgodnionym licytował szlema w kolor uzgodniony, a bez honoru, bądź z jednym honorem atutowym licytował 6 w kolor uzgodniony. Teoretycy wkrótce wykryli rezerwy, jakie tkwią w tym ustaleniu i opracowano szczegółowe schematy odpowiedzi, pozwalające zagrać z premedytacją szlema na dziesięciu atutach bez damy.
     Oczywiście, zadanie pytania atutowego 5BA, poprzedzonego pytaniem Blackwooda, bądź innej konwencji asowej, ma sens tylko w sytuacji, gdy posiadamy komplet wartości i dążymy do wielkiego szlema.
     W czasach współczesnych, standardowe odpowiedzi na pytanie konwencji atutowej 5BA to:

W sytuacji, gdy nie zadano wcześniej pytania o asy:

6 - brak starszego honoru w kolorze atutowym;
6 - jeden starszy honor w kolorze uzgodnionym;
6 - dwa starsze honory w kolorze uzgodnionym;
7 w kolor uzgodniony - trzy najstarsze honory w kolorze uzgodnionym.

W sytuacji, gdy padło wcześniej pytanie o asy:

6 - brak starszego honoru w kolorze atutowym;
6 - jeden starszy honor w kolorze uzgodnionym;
6 - dwa starsze honory w kolorze uzgodnionym;

W sytuacji, gdy padło wcześniej pytanie o 5 wartości:

6 - brak damy atu;
6 - dama atu.

Takie ustawienie odpowiedzi, zwłaszcza gdy stosuje się Blackwooda o 5 wartości, nie uwzględnia przestrzeni, jaka zostaje pomiędzy odzywką 6, a 6 w kolor uzgodniony. Przestrzeń ta może być wykorzystana do wskazania, przy braku damy atu, dodatkowej długości w kolorze, bądź wartości nie wskazanych w dotychczasowej licytacji.
Oto przykład takiego rozwiązania odpowiedzi na pytanie atutowe 5BA zadawane po odpowiedzi na pytanie o 5 wartości:

Przy uzgodnionych treflach:

6 - brak damy atu;
6BA - dama atu, brak specjalnych wartości, nie wskazanych dotychczasową licytacją;
6// - dama atu, wartość w kolorze licytowanym, nie wskazana dotychczasową licytacją.

Przy uzgodnionych karach:

6 - brak damy atu i nadwyżki w długości koloru atutowego, w stosunku do wskazanej dotychczasową licytacją;
6BA - dama atu; brak specjalnych wartości, nie wskazanych dotychczasowa licytacją;
6 - brak damy atu, nadwyżka w ilości kart w kolorze uzgodnionym w stosunku do długości, wskazanej dotychczasową licytacją;
6/ - dama atu, wartość w kolorze licytowanym, nie wskazana dotychczasową licytacją.

Przy uzgodnionych kierach:

6 - brak damy atu i nadwyżki w długości koloru atutowego, w stosunku do wskazanej dotychczasową licytacją;
6BA - dama atu, brak specjalnych wartości, nie wskazanych dotychczasowa licytacją;
6 - brak damy atu, nadwyżka w ilości kart w kolorze uzgodnionym w stosunku do długości, wskazanej dotychczasową licytacją;
6/ - dama atu, wartość w kolorze licytowanym, nie wskazana dotychczasową licytacją.

Przy uzgodnionych pikach:

6 - brak damy atu i nadwyżki w długości koloru atutowego, w stosunku do wskazanej dotychczasową licytacją;
6BA - dama atu, brak specjalnych wartości, nie wskazanych dotychczasowa licytacją;
6 - brak damy atu, nadwyżka w ilości kart w kolorze uzgodnionym w stosunku do długości, wskazanej dotychczasową licytacją;
6/ - dama atu, wartość w kolorze licytowanym, nie wskazana dotychczasową licytacją.

Powyższy schemat można uogólnić:

6 w kolor uzgodniony - oznacza brak damy atu i nadwyżki w długości koloru atutowego, w stosunku do wskazanej dotychczasową licytacją;

6BA - oznacza posiadanie damy atu i brak specjalnych wartości, nie wskazanych dotychczasowa licytacją;

(przy uzgodnionym kolorze innym niż treflowy) - oznacza brak damy atu, ale obiecuje nadwyżkę w ilości kart w kolorze uzgodnionym w stosunku do długości, wskazanej dotychczasową licytacją;

6 w kolor boczny - oznacza damę atu i wskazuje wartość w kolorze licytowanym, nie wskazana dotychczasową licytacją.
Jaka wartość winna być wskazana? Jest to kwestia logiki i doświadczenia. Na pewno nie należy wskazywać nie sprzedanego wcześniej renonsu - przecież wcześniej padł Blackwood i posiadamy komplet wartości. Na pewno pierwszeństwo należy się honorowi we wcześniej licytowanym kolorze partnera, bądź nie ujawnionym lewom sekwensowym w kolorze posiadanym przez odpowiadającego.

Przy takim ustawieniu odpowiedzi, 5BA staje się czymś w rodzaju inwitu szlemowego, pozwalającego niejednokrotnie, poza damą atu, wykryć także nie wskazane dotychczas wartości, mogące znacząco wpływać na wybór końcowego kontraktu.
Można przyjąć też wariant "odwrotny" - odpowiedzi 6BA, 6 i 6 w kolor uzgodniony pozostają bez zmian. Natomiast wskazanie bocznej, nie odlicytowanej dotychczas wartości wskazuje brak damy atu. Może to czasem pozwolić na wylicytowanie szlema w bez atu, bądź w kolor inny, niż uzgodniony wcześniej, bez damy w głównym kolorze. Niemniej tego typu ustalenia wymagają bardzo dokładnego omówienia w parze wszelkich wynikających z nich konsekwencji, gdyż w razie nieporozumienia, straty mogą być bardzo kosztowne.